De verloren kindertijd
Begin jaren 90 vluchtten veel Azerbeidzjanen als gevolg van de Armeense bezetting naar Nederland. Hier voegden de mensen zich naar hun nieuwe land. Maar er zijn nog veel verhalen die niet verteld zijn.
Oorlogen
Zo ook het verhaal van Khatira Sardarkizi, die nu in Deventer woont. Khatira vertelt: ‘Al eeuwenlang zijn er oorlogen uitgevochten tussen stammen, naties en volkeren. In deze oorlogen waren er zowel overwinningen als nederlagen. Maar naar mijn mening is er geen winnaar in een oorlog. In oorlogen zijn beide partijen altijd slachtoffers, waarbij de kinderen nog het meest lijden.’ In dit artikel vertelt Khatira wat haar overkomen is.
Een prettige jeugd
Khatira Sardarkizi werd geboren in Shusha, in 1980. Ze had daar tot haar twaalfde een prettige en welvarende jeugd, tot het voorjaar van 1992. Tijdens de oorlog moesten zij en haar jeugdvrienden de stad verlaten. ‘Mijn doel is nu niet om over de politieke motieven van deze oorlog te vertellen, maar juist het verhaal van een kind van 12 dat het moet meemaken’, vertelt ze. ‘Op een avond liet ik alles achter: mijn huis, mijn school en mijn vrienden. Toen ik Shusha verliet, kon ik slechts een van mijn poppetjes meenemen.’ Khatira had niets meer.
Vanaf nul beginnen
Jaren later trouwde Khatira met een Nederlander. ‘Zo kwam ik op 28-jarige leeftijd in Nederland terecht. Ik begon mijn leven voor de tweede keer vanaf nul. Nu ben ik hier volledig geïntegreerd. Ik heb een taalcursus gevolgd, slaagde voor het staatsexamen en kreeg de Nederlandse nationaliteit. Mijn twee kinderen zijn ook in Nederland geboren, mijn dertienjarige zoon Tomangelo en Sara Francesca, mijn dochter van 11. Ik probeer met hen mijn jeugdtrauma’s te vergeten. Maar ik vergeet nooit het huis waar ik ben geboren, de buurt, de stad. Ook al ben ik jarenlang niet in staat geweest om naar het land te gaan waar ik vandaan kwam toen ik 12 jaar oud was.’
‘Op een avond liet ik alles achter: mijn huis, mijn school en mijn vrienden.’
Diepe littekens
De littekens van een oorlog gaan diep. Zo kijkt Khatira nooit met haar kinderen naar het vuurwerk op oudejaarsavond. ‘De geluiden van vuurwerk doen me denken aan de geluiden van bommen. We telden ’s nachts de bommen die naar ons werden gegooid. Oorlogskinderen groeien op met trauma. We werden geconfronteerd met de dood, we waren bang voor gevangenschap en ons leven werd op pauze gezet. Van de ene op de andere dag zaten we zonder school of thuisland, dakloos en zonder vrienden. De oorlog heeft onze kinderjaren en onze dromen weggenomen. Na 29 jaar hebben wij, oorlogskinderen, het nog steeds koud als wij die dagen herinneren.’
Eindelijk terugkeren
‘Jaren gaan voorbij, maar de trauma’s blijven bestaan’, vertelt Khatira. ‘Ik heb mijn huis 28 jaar moeten missen. Ik voelde me altijd halfslachtig, denkend dat ik nooit naar dat lieve huis, dat elk jaar mijn dromen siert, terug zou kunnen gaan. Dat duurde tot op 8 november 2020, toen het Azerbeidzjaanse leger de stad Shusha na bijna dertig jaar bevrijdde.’ Eindelijk kon Khatira terugkeren naar het ouderlijk huis dat ze gedwongen had moeten verlaten. ‘Ik nam mijn poppetje, die enige herinnering aan mijn jeugd, mee en bezocht Shusha in december 2020. Dat ik na al die jaren weer in mijn geboortestad was, was voor mij het mooiste nieuwjaarscadeau dat ik kon krijgen. De volgende dag ging ik naar ons huis. Ik zocht mijn jeugd binnen de muren, maar mijn jeugd heb ik daar achtergelaten toen ik 12 jaar oud was. Ik omhelsde mijn poppetje en keek naar het balkon, waar wij met mijn moeder elke dag hadden gestaan. Ik wilde schreeuwen als een gek, maar al mijn woede zat vast in mijn keel.’
De grootste verliezers
‘Ik kon het niet geloven. Na zo veel jaren was ik in ons huis, in Shusha, maar ik kon niet huilen… Ik keek naar ons huis, onze buurt, onze tuin. Ik kon niet huilen. Het enige wat ik kon doen, was mijn poppetje knuffelen. Ik besloot naar de tuin van mijn oma te gaan, waar ik de beste tijden van mijn jeugd had doorgebracht, om mij met de herinneringen die daar zijn achtergelaten te herenigen. Maar er was geen teken meer te vinden van het huis van mijn grootouders. De buurt was net zo verwoest als mijn jeugd en herinneringen.’ Na 28 jaren keerde Khatira terug om haar huis, school, de buurt van haar grootouders en het graf van haar opa weer te kunnen bezoeken. ‘Maar het graf van mijn grootvader of de tuin van mijn oma waren onvindbaar. Wij oorlogskinderen, wij zijn de grootste verliezers van een oorlog. Het is belangrijk dat dat verhaal verteld en gehoord wordt.’
Specialisten in jouw buurt
-
Waarom goede sneakers belangrijk zijn In de drukke wereld van vandaag zijn sneakers voor dames veel meer dan alleen casual schoenen. Of je nu onderweg bent naar werk, afspraken buiten de deur hebt of je vrije tijd actief doorbrengt, een goed paar sneakers kan het verschil maken in comfort, uitstraling en zelfvertrouwen. Slecht passende of oncomfortabele schoenen kunnen leiden tot vermoeide voeten, rugklachten en zelfs een verminderde concentratie. -
Wat is het toch heerlijk om een paar goede laarzen te bezitten. Vooral in de winter is het fijn, omdat vooral chunky laarzen vaak voorzien zijn van een goed profiel. En dat is wel zo fijn als het vriest of sneeuwt. Maar laarzen kunnen eigenlijk ieder seizoen gedragen worden, omdat ze in veel soorten worden gemaakt. -
Dit seizoen draait volledig om gebreide items die niet alleen zacht aanvoelen, maar ook je hele look een relaxte sfeer geven. Zodra de temperatuur zakt, grijp je automatisch naar iets wat troost biedt zonder in te leveren op stijl. Denk aan grovere steken die volume geven of juist fijne structuren die subtiel meebewegen met je lichaam. -
We denken bij zelfzorg vaak aan rustmomenten, goed eten of beter naar ons lichaam luisteren. Maar hoe we wonen speelt minstens zo’n grote rol. Je huis is de plek waar je oplaadt, waar je leven zich afspeelt en waar je tot jezelf komt. -
Waar vroeger de decemberdagen werden afgeteld met een kartonnen doos vol piepkleine chocolaatjes, is de adventskalender inmiddels helemaal opnieuw uitgevonden. En eerlijk is eerlijk: de volwassen variant is misschien nog wel leuker. -
Een vakantie is vaak precies wat je nodig hebt om weer op te laden. Even weg uit de routine, even geen to-do lijstjes en even niets moeten. Een verblijf op een vakantiepark geeft je die welverdiende ruimte. -
Het internet stelt ons in staat om op elk gewenst moment de beste deal te vinden. Waar onze ouders nog van winkel tot winkel liepen, op zoek naar dat ene buitenkansje, kunnen we tegenwoordig vanuit onze luie stoel de prijzen en aankoopvoorwaarden met elkaar vergelijken. -
Het creëren van een aangename akoestische sfeer in huis is essentieel voor comfort en welzijn. Of je nu in een appartement woont met dunne muren of in een huis met harde vloeren; storende geluiden en echo’s kunnen je rust flink verstoren. -
Het leven zit vol onverwachte situaties waarin juridische hulp ineens van pas komt. Of je nu een conflict hebt met je werkgever, een geschil met een buurman of een probleem met een aankoop; het is altijd fijn om te weten dat je niet alleen staat. Veel mensen denken dat juridische bijstand iets is voor grote, complexe zaken, maar in het dagelijks leven kan het juist in kleine kwesties een wereld van verschil maken. -
Zodra je de 50 bent gepasseerd, kan het kopen van een huis soms voelen als een enorme uitdaging. De woningmarkt is competitief, je financiële situatie kan complexer zijn door andere verplichtingen en de energie om alles te regelen, lijkt soms te ontbreken.