
Een vingerafdruk in taal
Eén van de dingen die ik het leukst vind aan taal, is hoe persoonlijk het is. Taal is een vingerafdruk. Hoe je praat en wat je zegt is vaak uniek aan jou of aan de groep(en) waartoe je behoort. Wanneer mijn vader mij wijst op een ‘rimme romme’, dan weet ik dat er een telefoonpaal in de buurt staat. En als mijn zusje moest ‘parkileferen’ dan weet ik dat ze de auto voor onze deur moest fileparkeren. Iets wat een ander niet begrijpt, maar woorden die in ons gezin doodnormaal zijn.
Onderlinge band
Zo bevestigen een paar woorden of zinsnedes opeens dat wij een groepje, een gezin zijn. Een groepje mensen met een taal waarvan alleen wij de betekenis kennen. En dat schept een band, of verdiept deze.
Sociaal dialect
Als je de betekenis van de volgende zin zonder probleem kunt lezen, is de kans groot dat je jong bent en studeert: ‘Na onze kowa gisteren heb ik spebi gedronken bij de bopla, echt heerlie de peerlie’*. Hoewel je dit misschien (ironisch) wel tegen je vriendinnen zegt, zal je de woorden waarschijnlijk niet snel in je mond nemen tegenover je ouders of collega’s. Het slaat dood,komt niet aan of is niet zinvol in die context. Met andere woorden, je spreekt een bepaald ‘sociaal dialect’ dat hoort bij jouw groep of subcultuur.
Primaire levensbehoefte
En dat doen we, bewust of onbewust, bijna allemaal. Want tot een groep willen horen is een primaire levensbehoefte, schrijft onderzoeker Claudia Gomes. In een groep voel je je veilig, geborgen en geaccepteerd. Taalgebruik is een belangrijk onderdeel van deze groepsvorming. Wanneer je bepaalde woorden of zinsnedes toepast, bouw je een grens. Aan de ene kant zijn er de mensen die je snappen, waar je bij hoort, waarbij je je thuis voelt, aan de andere kant de mensen die dat niet doen of zijn.
Keerzijde
Maar er is een keerzijde. Want hoewel het sociale dialect de solidariteit binnen een groep versterkt, kan het ook leiden tot uitsluiting. Leden van andere subculturen kunnen iemand be- of veroordelen op basis van diens taalgebruik. Zo blijkt dat het taalgebruik van de machtige sociale groep wordt geassocieerd met prestige. Mensen die deze ‘prestigetaal’ spreken, krijgen hoger aanzien en wordt vaak meer succes en intelligentie toegedicht. Daardoor krijgen ze meer kansen dan mensen die dit sociale dialect minder beheersen.
Straattaal
Ook kunnen sommige mensen neerkijken op de sprekers van een bepaald sociaal dialect. Denk bijvoorbeeld aan mensen die graag straattaal spreken, wat door sommigen tot ‘smurfentaal’ werd gereduceerd. Of het Bargoens, een taalvariatie die voornamelijk werd gesproken door daklozen, rondtrekkende handelaren en kooplieden, wat zelfs een dieventaal werd genoemd. Jammer.
Taalgevoelig
Sprekers van verschillende sociale dialecten zijn vaak uitstekend in staat te schakelen tussen variaties wanneer de situatie daarom vraagt. Dat maakt ze taalgevoelig en creatief. Bovendien draagt het bij aan de algemene taal, die steeds weer nieuwe nuances en uitdrukkingen krijgt. Gelukkig maar, want een taal die niet meer verandert en verbuigt, is dood.
Rijk, creatief en belangrijk
Sociale dialecten zijn rijk, creatief en belangrijk, want taal leeft en heeft constant nieuwe voeding nodig. Nieuwe woorden of betekenissen waarmee we ons nog preciezer, kleurrijker of uitgebreider kunnen uitdrukken. Zeg nou zelf: had jij uitdrukkingen of woorden als ‘jij bent nog niet jarig!’, ‘kassiewijle’ of ‘habbekrats’ willen missen?
*Betekenis: ‘Na onze korte wandeling gisteren heb ik speciaalbier gedronken bij de borrelplank, echt heerlijk.’
-
De tijd dat we tussen de middag allemaal zuur ons broodje kaas uit de broodtrommel peuterden, lijkt inmiddels een ander tijdperk. Lunchen is steeds minder een verplichte werkonderbreking en steeds meer een moment om echt even te ontsnappen. Wie nu rondkijkt in lunchrooms, ziet dat de Nederlandse lunchtafel is veranderd in een werelds buffet: falafel, pho, pokébowls, zuurdesembrood met burrata – het staat allemaal naast elkaar op de kaart.
-
Een woonkamer is pas écht compleet als het middelpunt zowel stijlvol als functioneel is. In Utrechtse woningen, waar de ruimte vaak slim benut moet worden, kiezen steeds meer mensen voor meubels die comfort en design combineren. Het juiste meubel kan niet alleen de uitstraling van je interieur versterken, maar ook de manier waarop je de ruimte gebruikt volledig veranderen.
-
Steeds meer mensen stappen over op een scooter. Niet alleen jongeren, maar ook volwassenen kiezen voor dit handige vervoermiddel. En dat is helemaal niet zo gek.
-
Om je badkamer een goede make-over te geven, is het belangrijk dat je start met een goede basis. De basis van een luxe badkamer begint bij het kiezen van de juiste kleuren en materialen. Ga bijvoorbeeld voor rustgevende tinten zoals wit, beige, grijs en pasteltinten. Deze kleuren zorgen voor een kalme en ontspannen sfeer.
-
Het moment dat je begint met oriënteren op je trouwdag is vaak magisch. Plotseling komt alles tot leven: de locatie, het diner, de bloemen… en natuurlijk de jurk. Voor veel vrouwen is het uitzoeken van de juiste bruidsmode een belangrijk én spannend onderdeel van het proces.
-
Shapewear, ook wel corrigerend ondergoed genoemd, is een ideale manier om er altijd goed uit te zien, wat voor dag je ook hebt. Corrigerend ondergoed is een fijne manier om een strak silhouet te creëren onder je kleding, maar dan is het wel belangrijk dat je kiest voor de juiste soort en maat shapewear.
-
Een nieuw huis bouwen begint vaak met een idee. Misschien een schets op een servet of gewoon een droom in je hoofd. Maar wat je ook kiest, de prijs van zo’n project hangt af van veel factoren.
-
Thuis sporten is populairder dan ooit. Het bespaart reistijd, geeft flexibiliteit en je kunt trainen in je eigen comfortzone.
-
Heb je altijd al gedroomd van een eigen beautymerk? Dan is 2025 jouw moment. Met een groeiende vraag naar unieke, gepersonaliseerde producten en duurzame verpakkingen, biedt dit jaar meer kansen dan ooit om jouw ideeën tot leven te brengen.
-
Golf is niet meer het domein van mannen in V-halstruien en dure lidmaatschappen. De sport heeft in Nederland een fris imago gekregen: toegankelijker, speelser en verrassend laagdrempelig.