
Tongriemproblematiek?
Als een baby een te strakke tongriem en/of lipband heeft, kan dit voor functionele problemen zorgen. Bij de baby kan zich dit uiten in bijvoorbeeld problemen met eten en drinken, en bij de moeder in problemen rond het geven van borstvoeding. Dr. Kirsten Slagter, tandarts-implantoloog en oprichter van de Tongriem Kliniek, vertelt erover.
Hoe weet je of je kind een probleem heeft dat te maken heeft met de tongriem of lipband?
‘Iedereen heeft een tongriem en een lipband in zijn mond; alleen niet bij ieder kind of volwassene is deze strak. Het gaat erom of deze structuur goed kan bewegen. Is dit niet het geval, dan wordt dit een ‘orale restrictie’ genoemd en bij een strakke tongriem ‘ankyloglossia’. Of er problemen zijn en ontstaan, hangt van veel factoren af. De anatomische situatie kan ongunstig zijn, maar ook het aanwezig zijn van bepaalde afwijkende mondgewoonten of bij baby’s de anatomische verhoudingen tussen moeder en kind. Als er door adviezen van bijvoorbeeld een verloskundige, logopediste, lactatiekundige of fysiotherapeut geen oplossingen kunnen worden gevonden bij problemen, is het goed om de anatomie in de mond te bekijken. Zo kan er gekeken worden of er sprake is van afwijkende (mond)gewoonten of van een strakke anatomie. Tongriemproblematiek is heel divers en kan zich per leeftijdscategorie verschillend uiten.’
Waarom moet het probleem aangepakt worden?
‘Bij een strakke tongriem en lipband gaan de omringende spieren en weefsels compenseren door het gebrek aan ruimte. De mate van dit compensatiegedrag kan zich verschillend uiten; ook op latere leeftijd. Als het compenseren de overhand begint te krijgen, is het verstandig om in te grijpen. De WHO schrijft minimaal 6 maanden borstvoeding voor. Als de pijn tijdens het voeden voor moeders te veel is doordat een baby gaat bijten, kauwen of klemmen, kan een chirurgische ingreep, frenulotomie, helpen. Bij een strakke tongriem kan de tong geen goede slik maken doordat er onvoldoende bewegingsmogelijkheid is, en bij een strakke lipband kan de mond minder ver open. Op latere leeftijd kunnen bepaalde afwijkende mondgewoonten in stand blijven, zoals slissen, tongpersen, open mondgedrag of mondademhaling, of er ontstaat weinig ruimte in de kaken door een verkeerde tongpositie.’
Is er haast bij en zo ja: waarom?
‘Als andere adviezen door verschillende specialismen niet geholpen hebben, en het compensatiegedrag blijft aanwezig, dan is het het meest wenselijk om een behandeling voor de eerste drie maanden te doen. Baby’s verliezen primaire reflexen rond de leeftijd van 3 maanden, waardoor het moeilijker is om bepaalde (mond)gewoonten af te leren. Hoe ouder de patiënt, hoe meer ingesleten de gewoonten zijn.’
Wie is de aangewezen persoon om een diagnose te stellen?
‘Het vermoeden van een strakke lipband of tongriem kan bijvoorbeeld door een verloskundige, lactatiekundige, logopediste of fysiotherapeut worden uitgesproken. Een frenulotomie mag echter alleen worden uitgevoerd door een BIG-geregistreerde (tand)arts. De diagnose of er sprake is van een strakke tongriem of lipband, zou dan ook alleen door een (tand)arts moeten worden gedaan. Deze (tand)arts moet wel veel ervaring hebben met mondonderzoek en afwijkende (mond)gewoonten. Het gaat er niet om of je je tong goed kan uitsteken, maar hoe goed de tong omhoog kan bewegen.’
Tongriemproblematiek is heel divers
Hoe verloopt het onderzoek?
‘Bij de Tongriem Kliniek wordt eerst geverifieerd of preventieve adviezen niet geholpen hebben of nog moeten plaatsvinden. Als blijkt dat dit niet afdoende geholpen heeft, wordt er naast een uitgebreide medische anamnese gekeken of er sprake is van lichamelijke kenmerken en wordt er een uitgebreid mondonderzoek gedaan. Afhankelijk van het mondonderzoek wordt er een advies gegeven om de strakke tongriem of lipband al of niet te behandelen.’
Hoe ziet de behandeling eruit?
‘Een frenulotomie kan op verschillende manieren worden uitgevoerd, bijvoorbeeld met behulp van een schaar, scalpel, laser of elektrotoom. In de Tongriem Kliniek is gekozen voor diathermie door middel van een elektrotoom. Zo wordt de wond direct ‘dichtgebrand’, zodat er minder risico is op bloedingen. Daarna ontstaat er een wondje dat binnen twee weken heelt. Zo ontstaat er een ‘nieuwe aanhechting’ van een tongriem en lipband die beweeglijker is, waardoor de omringende spieren en weefsels niet meer hoeven te compenseren.’
Over de Tongriem Kliniek
De Tongriem Kliniek is een kliniek waar behandelingen, scholingen, onderwijs en wetenschappelijk onderzoek samenkomen. Mensen uit heel Nederland en uit het buitenland, naast alle leeftijden komen hier, van baby tot volwassene. In de Tongriem Kliniek vinden consulten, preventieve screening en behandelingen plaats. Er is bewust gekozen voor een multidisciplinair team, met een tandarts, huisarts, lactatiekundige en fysiotherapeut, zodat de juiste adviezen gegeven kunnen worden. Is er nog andere problematiek, dan wordt er doorverwezen naar de aangewezen specialist, zoals een logopedist of orthodontist. Ouders kunnen via een verwijzing of rechtstreeks bij de kliniek terecht. Tot 18 jaar wordt de ingreep vergoed uit de basisverzekering. De Tongriem Kliniek is op dit moment gevestigd in het souterrain van de praktijk van Buijs Tandartsen, maar per 1 juli 2022 verhuist de praktijk naar Ubbo Emmiussingel 33.
Wist je dat?
Volgens wetenschappelijke literatuur komt ankyloglossia of een verkorte tongriem voor bij 4 tot 11% van alle pasgeborenen. In Nederland gaat het dan om zo’n 6700 tot ruim 18.000 baby’s (CBS 2019).
-
Stoppen met roken: het is makkelijker gezegd dan gedaan. Je belooft jezelf dat dit écht de laatste sigaret is, maar een week later koop je toch weer een nieuw pakje.
-
In de eeuwenoude traditie van de Chinese geneeskunde wordt voeding beschouwd als een essentieel element voor een gezond en evenwichtig leven.
-
Een gezond lichaam is zo normaal, totdat het dat ineens niet meer is. Wanneer we ziek worden, bijvoorbeeld, of wanneer we pijn krijgen wanneer we het niet verwachten.
-
Bij ‘fit en gezond’ denk je snel aan sporten en bewegen. Iemand die fit en gezond is, komt ook zo over: vlot en jong.
-
Je staat op en het wordt zwart voor je ogen. Alles tolt en je graait om je heen voor houvast, om niet om te vallen. Dit is vast weleens gebeurd toen je nog slaperig te snel uit bed stapte, of ging staan nadat je in bad had gelegen.
-
In onze moderne wereld, waar stress en burn-outs helaas steeds vaker voorkomen, is het belangrijk om op verschillende manieren te zoeken naar een verbetering van de geestelijke gezondheid. Eén van die manieren, verrassend genoeg, is het leren van een nieuwe taal.
-
We willen allemaal oud worden, maar dan wel het liefst op een fitte en vitale manier.
-
Het menselijk lichaam is als een ingewikkeld uurwerk, waarbij de juiste voedingsstoffen fungeren als de essentiële tandwielen die alles soepel laten verlopen. Vitamines spelen een cruciale rol in dit proces, en sommige kunnen ons helpen ons volledige potentieel te ontgrendelen.
-
In de drukte van het moderne leven kan het behouden van een uitgebalanceerd dieet soms een uitdaging zijn. Hier komt een sapkuur om de hoek kijken.
-
Wil jij je dagelijkse dieet een extra boost geven? Als het aankomt op het opbouwen van een gezond en evenwichtig dieet, is er een aantal essentiële voedingsstoffen, vitaminen en mineralen die absoluut niet mogen ontbreken in je dagelijkse dieet. In dit artikel lichten we er vijf uit die wat extra aandacht verdienen. Blijf je last ervaren van tekorten, of wil je zeker zijn dat je genoeg van iets binnenkrijgt?