Tongriemproblematiek?
Als een baby een te strakke tongriem en/of lipband heeft, kan dit voor functionele problemen zorgen. Bij de baby kan zich dit uiten in bijvoorbeeld problemen met eten en drinken, en bij de moeder in problemen rond het geven van borstvoeding. Dr. Kirsten Slagter, tandarts-implantoloog en oprichter van de Tongriem Kliniek, vertelt erover.
Hoe weet je of je kind een probleem heeft dat te maken heeft met de tongriem of lipband?
‘Iedereen heeft een tongriem en een lipband in zijn mond; alleen niet bij ieder kind of volwassene is deze strak. Het gaat erom of deze structuur goed kan bewegen. Is dit niet het geval, dan wordt dit een ‘orale restrictie’ genoemd en bij een strakke tongriem ‘ankyloglossia’. Of er problemen zijn en ontstaan, hangt van veel factoren af. De anatomische situatie kan ongunstig zijn, maar ook het aanwezig zijn van bepaalde afwijkende mondgewoonten of bij baby’s de anatomische verhoudingen tussen moeder en kind. Als er door adviezen van bijvoorbeeld een verloskundige, logopediste, lactatiekundige of fysiotherapeut geen oplossingen kunnen worden gevonden bij problemen, is het goed om de anatomie in de mond te bekijken. Zo kan er gekeken worden of er sprake is van afwijkende (mond)gewoonten of van een strakke anatomie. Tongriemproblematiek is heel divers en kan zich per leeftijdscategorie verschillend uiten.’
Waarom moet het probleem aangepakt worden?
‘Bij een strakke tongriem en lipband gaan de omringende spieren en weefsels compenseren door het gebrek aan ruimte. De mate van dit compensatiegedrag kan zich verschillend uiten; ook op latere leeftijd. Als het compenseren de overhand begint te krijgen, is het verstandig om in te grijpen. De WHO schrijft minimaal 6 maanden borstvoeding voor. Als de pijn tijdens het voeden voor moeders te veel is doordat een baby gaat bijten, kauwen of klemmen, kan een chirurgische ingreep, frenulotomie, helpen. Bij een strakke tongriem kan de tong geen goede slik maken doordat er onvoldoende bewegingsmogelijkheid is, en bij een strakke lipband kan de mond minder ver open. Op latere leeftijd kunnen bepaalde afwijkende mondgewoonten in stand blijven, zoals slissen, tongpersen, open mondgedrag of mondademhaling, of er ontstaat weinig ruimte in de kaken door een verkeerde tongpositie.’
Is er haast bij en zo ja: waarom?
‘Als andere adviezen door verschillende specialismen niet geholpen hebben, en het compensatiegedrag blijft aanwezig, dan is het het meest wenselijk om een behandeling voor de eerste drie maanden te doen. Baby’s verliezen primaire reflexen rond de leeftijd van 3 maanden, waardoor het moeilijker is om bepaalde (mond)gewoonten af te leren. Hoe ouder de patiënt, hoe meer ingesleten de gewoonten zijn.’
Wie is de aangewezen persoon om een diagnose te stellen?
‘Het vermoeden van een strakke lipband of tongriem kan bijvoorbeeld door een verloskundige, lactatiekundige, logopediste of fysiotherapeut worden uitgesproken. Een frenulotomie mag echter alleen worden uitgevoerd door een BIG-geregistreerde (tand)arts. De diagnose of er sprake is van een strakke tongriem of lipband, zou dan ook alleen door een (tand)arts moeten worden gedaan. Deze (tand)arts moet wel veel ervaring hebben met mondonderzoek en afwijkende (mond)gewoonten. Het gaat er niet om of je je tong goed kan uitsteken, maar hoe goed de tong omhoog kan bewegen.’
Tongriemproblematiek is heel divers
Hoe verloopt het onderzoek?
‘Bij de Tongriem Kliniek wordt eerst geverifieerd of preventieve adviezen niet geholpen hebben of nog moeten plaatsvinden. Als blijkt dat dit niet afdoende geholpen heeft, wordt er naast een uitgebreide medische anamnese gekeken of er sprake is van lichamelijke kenmerken en wordt er een uitgebreid mondonderzoek gedaan. Afhankelijk van het mondonderzoek wordt er een advies gegeven om de strakke tongriem of lipband al of niet te behandelen.’
Hoe ziet de behandeling eruit?
‘Een frenulotomie kan op verschillende manieren worden uitgevoerd, bijvoorbeeld met behulp van een schaar, scalpel, laser of elektrotoom. In de Tongriem Kliniek is gekozen voor diathermie door middel van een elektrotoom. Zo wordt de wond direct ‘dichtgebrand’, zodat er minder risico is op bloedingen. Daarna ontstaat er een wondje dat binnen twee weken heelt. Zo ontstaat er een ‘nieuwe aanhechting’ van een tongriem en lipband die beweeglijker is, waardoor de omringende spieren en weefsels niet meer hoeven te compenseren.’
Over de Tongriem Kliniek
De Tongriem Kliniek is een kliniek waar behandelingen, scholingen, onderwijs en wetenschappelijk onderzoek samenkomen. Mensen uit heel Nederland en uit het buitenland, naast alle leeftijden komen hier, van baby tot volwassene. In de Tongriem Kliniek vinden consulten, preventieve screening en behandelingen plaats. Er is bewust gekozen voor een multidisciplinair team, met een tandarts, huisarts, lactatiekundige en fysiotherapeut, zodat de juiste adviezen gegeven kunnen worden. Is er nog andere problematiek, dan wordt er doorverwezen naar de aangewezen specialist, zoals een logopedist of orthodontist. Ouders kunnen via een verwijzing of rechtstreeks bij de kliniek terecht. Tot 18 jaar wordt de ingreep vergoed uit de basisverzekering. De Tongriem Kliniek is op dit moment gevestigd in het souterrain van de praktijk van Buijs Tandartsen, maar per 1 juli 2022 verhuist de praktijk naar Ubbo Emmiussingel 33.
Wist je dat?
Volgens wetenschappelijke literatuur komt ankyloglossia of een verkorte tongriem voor bij 4 tot 11% van alle pasgeborenen. In Nederland gaat het dan om zo’n 6700 tot ruim 18.000 baby’s (CBS 2019).
Specialisten in jouw buurt
-
Waarom een thuisroutine vaak strandt na twee weken Je begint met de beste intenties. Nieuwe playlist, strakke planning, misschien zelfs sportkleding die nog een beetje “nieuw” ruikt. En toch merk je na een paar sessies dat het wegglijdt. Meestal ligt dat niet aan motivatie, maar aan wrijving. -
In ons drukke leven zoeken we allemaal naar manieren om te ontspannen, ons goed te voelen of even te ontsnappen aan de dagelijkse sleur. Een glaasje wijn na het werk, even scrollen op social media of een avondje gamen. Deze gewoontes lijken onschuldig, maar soms kan de grens tussen een gewoonte en een afhankelijkheid vervagen. Voordat je het weet, heb je het gevoel de controle te verliezen. -
Waarom bestaat er toch zo’n hardnekkig idee dat je pas echt stoer bent als je de sterkste drank wegwerkt zonder met je ogen te knipperen? In sommige vriendengroepen is dat bijna een sport. Hoe hoger het percentage alcohol, hoe meer respect je krijgt. -
Een goede nachtrust is essentieel voor je gezondheid en humeur. Toch ervaren veel mensen problemen met inslapen of doorslapen. Gelukkig hoef je niet altijd grote stappen te zetten om beter te slapen; kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. -
Een frisse adem en een sterk gebit zijn belangrijk voor je uitstraling én je gezondheid. Steeds meer mensen ontdekken dat dit ook kan met natuurlijke gebitsverzorging. -
Een vakantie is vaak precies wat je nodig hebt om weer op te laden. Even weg uit de routine, even geen to-do lijstjes en even niets moeten. Een verblijf op een vakantiepark geeft je die welverdiende ruimte. -
Je voeten zijn de dragers van je lichaamsgewicht. Je kunt je daarom wel voorstellen dat ze op een dag veel te verduren hebben. Vooral als jij op je werk veel kilometers maakt. Je staat, loopt en bent te vinden op allerlei verschillende plekken. -
Theedrinken is al eeuwenlang een manier om te ontspannen, te genieten en tegelijkertijd iets goeds te doen voor je lichaam. Naast de bekende groene, zwarte of kruidenthee is er de laatste jaren één variant sterk in opkomst: matcha. -
Veel vrouwen ervaren pijn, zwelling of een zwaar gevoel in de benen zonder te weten wat er precies aan de hand is. Soms wordt dit jarenlang aangezien voor overgewicht of simpelweg “pech” in de verdeling van vet. In werkelijkheid kan het gaan om een chronische aandoening die bekendstaat als lipoedeem. -
Je kent het vast wel: een droge huid na het zonnen, een opgeblazen gevoel of gewoon weinig energie. Zo vervelend! Gelukkig is er een natuurlijke alleskunner die jou op meerdere vlakken kan ondersteunen: aloë vera!