
Euthanasie is de stem van een voltooid leven
Een vrouw van begin negentig die besloot niet meer te eten en te drinken, een aan huis gekluisterde man van eind tachtig met hartfalen die een overdosis nam. Een ernstig depressieve draaideurpatiënte die zichzelf na een overdosis medicijnen met een plastic zak verstikte, en werd gevonden door haar kinderen.
Alexandra Markusse
Voltooid leven
Twintig jaar na de inwerkingtreding van de euthanasiewet in 2002 is er nog steeds geen antwoord op de vraag of een ‘voltooid leven’ ook valt onder de reikwijdte van de euthanasiewet. In mijn werk als uitvaartondernemer ben ik deze situaties onder ogen waarbij mensen vonden dat hun leven voltooid was. Zij waren veelal op leeftijd en hadden naar hun eigen oordeel geen positief levensperspectief meer. Artsen en de Levenseindekliniek dachten daar anders over. Bij deze gevallen werd hun verzoek om euthanasie afgewezen, waardoor zij het lot in eigen hand namen en een eenzame, tragische dood stierven.
Levenseinde
Na hun zelfgekozen levenseinde werd het lichaam na overlijden in beslag genomen door justitie. Naaste familieleden werden in het onderzoek gehoord alsof ze een moord hadden begaan. Een extra last voor de nabestaanden in hun rouwverwerking.
Verlossing
Als je je zou ontdoen van alle maskers als de wet, ethiek, filosofie en geloofsovertuiging. Als je van mens tot mens naast diegene zit die zijn leven als ‘voltooid’ beschouwt. Als je écht zou luisteren, kijken en voelen en je je wérkelijk zou voorstellen dat je die ander bent. Zou je dan willen dat er iemand liefdevol naast je zat, je begreep en een arm om je schouder sloeg? Je hand vastpakte, je verlossing gunde en je liefdevol hielp naar een ander leven?
Wie zijn wij om te oordelen of een situatie uitzichtloos en voltooid is?
Levensperspectief
Wie zijn wij als wetgever, arts, filosoof of Christen om te oordelen of een situatie uitzichtloos en voltooid is? Want wanneer is een leven voltooid? Niemand die weet waar iemand écht doorheen gaat. En zeg eens eerlijk: zou je zelf eenzaam en alleen willen sterven? Of je naaste als één van de aangehaalde trieste situaties willen aantreffen? Het is niet onze taak om over iemands levensperspectief te oordelen. We kunnen alleen maar dankbaar zijn dat diegene het leven in zelfstandigheid heeft kunnen leven, tot het eind toe. Precies zoals hij of zij dat zelf heeft gewild.
Eigen weg
Als het niet meer gaat en je je moe en onbegrepen voelt. Teleurgesteld bent om te ontdekken dat je vrijheid over je eigen levensperspectief wordt ontnomen en uiteindelijk besluit om je eigen weg te gaan… Respect voor hen, die de discussie niet hebben afgewacht. Niet bijgestaan konden worden met de liefde van hun naasten, maar een eenzame, moeilijke weg gingen, en zichzelf bovenal trouw bleven.
-
We verzekeren ons voor van alles en nog wat en over de ene verzekering denken we liever net wat langer na dan de andere. Toch denken en praten we liever nog niet altijd over een uitvaartverzekering. Ook al praten we er niet veel over, zo’n 70 procent van de Nederlanders heeft een uitvaartverzekering afgesloten.
-
Als afscheidsfotograaf kan ik jou heel goed vertellen waarom je als nabestaande een afscheid moet laten vastleggen, maar het is nog beter als je hoort wat andere nabestaanden hiervan vinden. De mensen die al eerder de keuze hebben moeten maken om het afscheid van hun dierbare te laten fotograferen. Want dat is het natuurlijk. Al krijg ik ook wel eens de vraag waarom je zoiets triests zou laten fotograferen.
-
Hoe vaak beginnen we in ons leven niet aan iets nieuws? We willen allemaal weleens iets anders of zijn toe aan iets nieuws. Soms is die drang zó sterk dat er echt iets móét veranderen en er een frisse wind door je leven moet waaien, omdat het plezier of de passie uit je leven verdwenen is.
-
Op een zonovergoten, windstille middag draait mijn collega Rep de zilvergrijze rouwauto de parkeerplaats op achter de school.
-
Ria overleed 14 weken na de diagnose ‘alvleesklierkanker’. Zij was toen 71 jaar en zelf een half jaar weduwe van haar Leo. De diagnose kwam als een mokerslag aan, maar sloeg haar niet uit het veld.
-
Je bent een naaste verloren en zij, of jullie, hebben gekozen voor een natuurbegraafplaats. Een mooie plek om begraven te worden en een plek waar je de overledene ook nog vaak kunt bezoeken. Met de jaargetijden zal de omgeving rondom het graf veranderen.
-
Zachte pianoklanken komen me tegemoet wanneer ik naar de woonkamer loop. Als ik binnenkom, sterven de laatste klanken weg. Ze staat op en geeft me een hand.
-
Wat beweegt iemand om een andere carrièrerichting in te slaan en uitvaartondernemer te worden?
-
Samen een dierbare herdenken kan zó belangrijk zijn. Vorig jaar leidde dat weleens tot ingrijpende beslissingen. Zo ging vroeg op een ochtend in november mijn telefoon.
-
Om er zeker van te zijn dat je later de uitvaart krijgt die je wenst, is het goed om een verzekering af te sluiten. Een uitvaartverzekering zorgt er ook voor dat je nabestaanden zo min mogelijk omkijken hebben naar het regelen van de begrafenis of crematie. Het is voor hen al moeilijk genoeg om een familielid of partner te verliezen.